Εκκλησίες

Πανέμορφο εκκλησάκι στα Δυτικά του χωριού, στην ομώνυμη παραλίμνια τοποθεσία. Τρείς ήταν οι επεκτάσεις της τοιχοποιίας του Ναού, που είναι ορατές και με γυμνό μάτι. Η τρίτη επέκτασή του έγινε περί το 1920.

Στην τοιχοποιία του Ναϊδρίου έγινε σημαντική παρέμβαση με πλήρη σεβασμό στο μνημείο, με ταυτόχρονες προσπάθειες στήριξής του στα τέλη της δεκαετίας του 1990, με δαπάνες των Απανταχού Πετροχωριτών. Πρόσφατη και πολύ σημαντική στο εσωτερικό του Ναού αλλά και στον περιβάλλοντα χώρο, ήταν η παρέμβαση που έγινε με δαπάνες ιδιώτη.

Η γειτνίαση της εκκλησίτσας αυτής με το Μοναστήρι του Φωτμού και το τοπωνύμιο “Κείθε Αη-Γιώργης” στο οποίο βρίσκεται, σε συνδυασμό με το γεγονός ότι το Μοναστήρι του Φωτμού, ήταν αφιερωμένο για πολλά χρόνια στον Άγιο Γεώργιο, δείχνουν πως πιθανόν το ξωκλήσι του Αη-Γιώργη, να ήταν μετόχι του Μοναστηριού του Φωτμού, άποψη που υπεστήριζε και ο αείμνηστος καθηγητής Βυζαντινής Αρχαιολογίας του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων Αθανάσιος Παληούρας.

Πανηγυρίζει στις 23 Απριλίου, αν το Πάσχα είναι πρίν την 23-η Απριλίου ή τη Δευτέρα του Πάσχα, αν το Πάσχα είναι μετά την 23-η Απριλίου.

Απέχει περί τα 3,5 – 4 χιλιόμετρα απ΄ το χωριό.

Σε απόσταση 2,5 χιλιομέτρων στα Δυτικά του Πετροχωρίου, στην παραλίμνια τοποθεσία Φωτμός, προβάλλει εντυπωσιακό το Μοναστήρι του Φωτμού κτίσμα του 16-ου αιώνα, αφιερωμένο στη Γέννηση της Θεοτόκου, η οποία επονομαζόταν Περίβλεπτος .

Το καθολικό, βρίσκεται σε σχετικά καλή κατάσταση και ανακαινίστηκε μερικώς το 1997.

Είναι μονόχωρη καμαροσκέπαστη βασιλική με ημικυκλική αψίδα, χτισμένο με ελαφρά επεξεργασμένες ασβεστόπετρες, που στηρίζονται με τη βοήθεια κονιάματος.

Η στέγη, είναι δίρριχτη με κεραμίδια, ενώ ο Βόρειος και ο Νότιος τοίχος ενισχύονται με αντηρίδες.

Το προαύλιο περιβαλλόταν από τοίχο, που σήμερα είναι γκρεμισμένος, ενώ διασώζεται το διαβατικό.

Το μεγαλύτερο μέρος της τοξωτής εισόδου καλύπτεται από προσχώσεις, ενώ παραμένει εξέχουσα η αετωματική κορυφή, επιβλητική και δεσπόζουσα στη γύρω περιοχή.

Στα Ανατολικά του καθολικού βρίσκονται τα διώροφα κελλιά, η στέγη των οποίων έχει καταπέσει.

Το Μοναστήρι, σύμφωνα με την υπάρχουσα στα Νότια του Καθολικού επιγραφή ιστόρησης, Αγιογραφήθηκε το 1589, με κυρίαρχες τις καστανέρυθρες αποχρώσεις, από τους Καστοριανούς από το Λινοτόπι Αγιογράφους, Μιχαήλ και Κώνστα.

Στο εσωτερικό του Καθολικού, οι εναπομείνασες Αγιογραφίες, Τοιχογραφίες, αν και σε κακή κατάσταση, στέκουν ακόμα όρθιες σε πείσμα των καιρών, ενάντια στην ανθρώπινη αμέλια ή και ασέλγια, ενάντια στην εγκατάλειψη.

Στις Τοιχογραφίες διακρίνονται ιδιαίτερα οι μορφές του Αγίου Σπυρίδωνα, του Αγίου Νικολάου ανάμεσα σε άλλους αδιάγνωστους Ιεράρχες, η  Γέννηση του Χριστού, το όραμα του Πέτρου Αλεξανδρείας, η Ανάληψη, ο Παντοκράτορας, η Αγία Μαρίνα, η Αγία Παρασκευή, οι Άγιοι Παχώμιος, Αρσένιος, Μερκούριος, Θεόδωρος, κ.α. πολλοί.

Η διάλυση, επήλθε το 1834 επί Όθωνος, με το περίφημο Βασιλικό διάταγμα περί της διάλυσης των Μοναστηριών.

Τα κειμήλια του Μοναστηριού φυλάσσονταν στη Μονή Μυρτιάς.

Τα κτήματα, διανεμήθηκαν στους Πετροχωρίτες.

Μία απ΄ τις παλιότερες και ιστορικότερες εκκλησίες του χωριού, ο Αη-Θωμάς, βρίσκεται στο κοιμητήριό του, στα Βόρεια του χωριού, σε απόσταση ενός χιλιομέτρου απ΄ αυτό κι είναι χτισμένη το 1808 από τον κλεφταρματωλό Βασίλη από το Μεγαδέντρο.

Πανέμορφο ξωκλήσι στα Ανατολικά του Πετροχωρίου, με υπέροχη θέα προς το χωριό και την Τριχωνίδα. Το πανέμορφο πετρόκτιστο εκκλησάκι, χτίστηκε το 1898 από τον Απόστολο Σαγώνα, ο οποίος σύμφωνα με την παράδοση, είδε σε όραμά του την Παναγία, η οποία τον προέτρεψε στο χτίσιμο του Ναού.

Σε μικρή απόσταση από το εκκλησάκι είναι ορατά τα ίχνη αρχαίου κτίσματος, ενώ είναι πασιφανές πως πολλές από τις πέτρες του κτίσμαστος προέρχονται από τα ερείπια αρχαίου κτηρίου.

Στην περιοχή, υπάρχουν επίσης τα ίχνη ανεξερεύνητου Προϊστορικού οικισμού, στον οποίο αναφέρονται οι Αρχαιολόγοι, ανασκαφείς του Αρχαιολογικού Χώρου Θέρμου, οι Γ. Σωτηριάδης και Κ. Ρωμαίος.

Ο Ναός, ανακαινίστηκε στο παρελθόν αρκετές φορές. Σημαντική ήταν η τελευταία ανακαίνιση του 2012, ανακαίνιση που τόνισε τα ιδιαίτερα δομικά χαρακτηριστικά, στα οποία κυριαρχεί η τοπική πέτρα.

Στα Νότια του Ναϊδρίου, υπάρχουν τα ερείπια του άλλοτε φιλόξενου κελιού, στο οποίο εμόνασε πρώτος ο κτήτορας του Ναού ο αείμνηστος Απόστολος Σαγώνας.

Ο Ναός είναι αφιερωμένος στην Κοίμηση της Θεοτόκου, πανηγυρίζει στις 15 Αυγούστου και την πρώτη μετά το Πάσχα Παρασκευή της Διακαινισήμου, εορτή της Ζωοδόχου Πηγής.

Σύμφωνα με την παράδοση, στην τοποθεσία Μετόχι, δίπλα από την ιδιοκτησία Στίγκα, υπήρχε παλιότερα εκκλησάκι αφιερωμένο στον Άγιο Αθανάσιο. Τη δεκαετία του 1970, η Αικατερίνη συζ. Κ. Στίγκα με ίδιες δαπάνες, έχτισε μικρό Ναό στην αρχή του χωριού με υπέροχη θέα προς την Τριχωνίδα, αφιερωμένο στον Άγιο Αθανάσιο. Πανηγυρίζει στις 18 Ιανουαρίου και στις 2 Μαίου.

Πανέμορφο ξωκλήσι που βρίσκεται στα Δυτικά του χωριού, σε απόσταση 3 χιλιομέτρων, στην παραλίμνια τοποθεσία Σωτήρας.

Η τελεταία, ίσως και μοναδική κτηριακή παρέμβαση έγινε το 1926.

Το 2015 έγινε σημαντική παρέμβαση καλωπισμού του εσωτερικού του Ναού, κατασκευάστηκε νέο τέμπλο σε αντικατάσταση του παλιού σαρακωμένου ξύλινου τέμπλου, τοποθετήθηκαν εικόνες Βυζαντινής τεχνοτροπίας, έγινε επέμβαση εξωμάλυνσης των ατελιών του δαπέδου κ.α.

Πανηγυρίζει στις 6 Αυγούστου.

Το νεώτερο ξωκλήσι του Πετροχωρίου, χτισμένο στις αρχές του 1980, είναι ο δυσιπόστατος Ναός των Αγίων Κυριακής και Βαρβάρας, που χτίστηκε με πρωτοβουλία των Πριοναίων.

Βρίσκεται στα Ανατολικά του χωριού, σε απόσταση 1,5 χιλιομέτρων, στα δεξιά του δρόμου που οδηγεί από το Πετροχώρι στα Πριοναίϊκα, λίγο πριν μπούμε στο συνοικισμό.

Ο Ναός χτίστηκε με τη φροντίδα κυρίως των Πριοναίων, είναι δισυπόστατος και πανηγυρίζει στις 7 Ιουλίου  (Αγίας Κυριακής) και στις 4 Δεκεμβρίου (Αγίας Βαρβάρας).  Το ξωκλήσι πανηγυρίζει στις 7 Ιουλίου (Αγίας Κυριακής) και στις 4 Δεκεμβρίου (Αγίας Βαρβάρας) και συγκεντρώνει το προσκηνυματικό ενδιαφέρον όλων των τριγύρω χωριών.